Гиалуронидаза

Лонгидаза^® препаратының негізгі белсенді компоненті гиалурон қышқылын ыдыратуға қабілетті гиалуронидаза заты болып табылады

Гиалурон қышқылы — бұл гликозаминогликан, жасушадан тыс матрикстің, сонымен қатар косметикалық мақсатта жиі қолданылатын филлерлердің негізгі компоненті.

1 суретте гиалурон қышқылының құрылымы көрсетілген:

1-сурет

Гиалуронидазалар деп гиалурон қышқылын ыдыратуға қабілетті ферменттер тобы аталады. Қазіргі уақытта ең көп қолданылатыны К. Мейер берген гиалуронидазалардың жіктелімі болып табылады.^[2].

Лонгидаза^® препаратының құрамына кіретін фермент осы жіктелім бойынша бірінші типке жатады. Бұл топтың ферменттері барлық омыртқалылардың, соның ішінде адам мен ірі қара малдың (аталық безде, сілекейде, қан сарысуында, бауырда, буынаралық сұйықтықта кездеседі) денесінде қалыпты түрде болады.

Гиалуронидазалар медицинада 60 жылдан астам уақыт бойы қолданылып келеді. АҚШ Азық-түлік және дәрі-дәрмек сапасын бақылау жөніндегі басқармасы (FDA) бірқатар жағдайларды емдеуде гиалуронидазаны мақұлдады. Сонымен қатар, гиалуронидаза мақұлданды және Еуропада қолданылады.^[3]

Гиалуронидаза гиалурон қышқылын моносахаридтерге ыдыратып, оның гликозидтік байланыстарын бұзады ^[4]. Гиалуронидаза тіндердің және тамырлардың өткізгіштігін арттырады, тіндераралық кеңістіктегі сұйықтықтардың диффузиясын (қозғалысын) жеңілдетеді, осылайша тіндердің ісінуін азайтады және т.б.

Ағзада гиалуронидазаға әртүрлі препараттар бұзушы әсер етеді: қабынуға қарсы препараттар (мысалы, индометацин, дексаметазон және салицилаттар), өсімдік тектес көптеген қосылыстар (мысалы, флавоноидтар мен антиоксиданттар), антигистаминді препараттар, шырлы жасушалар тұрақтандырғыштары, гепарин, С дәрумені, дикумарен және рентгенографиялық контрастты заттар.^[5], ^[6].

Сондықтан гиалуронидаза ферментін осы заттардың ықтимал бұзғыш әсерінен қорғау өте маңызды.

Лонгидаза^® (халықаралық патенттелмеген атауы: бовгиалуронидаза азоксимер) құрамында жоғары молекулалы тасымалдаушымен байланысты гиалуронидаза бар. Мұндай байланыс ферменттің температураға және оның белсенділігіне кедергі келтіретін ингибиторлық заттарға төзімділігін арттырады, ферменттің белсенділігін арттырады және әрекеттің ұзаруына әкеледі (яғни белсенділіктің ұзағырақ кезеңіне).

Лонгидаза, қарапайым гиалуронидаза ферментінен айырмашылығы, жоғары молекулалы тасымалдаушымен қосылыстың арқасында гликозаминогликандардың ыдырауынан босатылған темір иондарын – еркін радикалды реакциялардың белсендіргіштерін, гиалуронидаза ингибиторларын және коллаген синтезінің стимуляторларын байланыстыра алады және осылайша дәнекер тінінің компоненттерін синтездеуге бағытталған кері реакцияны басуға қабілетті. Лонгидаза препаратын қолданудың осындай әр түрлі нүктелері (ферментативті, антиоксидантты, қабынуға қарсы) айқын фиброзға қарсы, яғни патологиялық дәнекер тінге қарсы бағытталған әсерге қол жеткізуге мүмкіндік береді.^[7]

Сондай-ақ, Лонгидаза препаратының бактериялық биоүлдірлерге әсері туралы бөлек айту керек.

Бактериялық биоүлдірлер микроорганизмдердің бір немесе бірнеше түрімен ұсынылған және жасушадан тыс матрикске батырылған бетпен байланысты, құрылымдалған бактериялық қауымдастықтар болып табылады. Адамның бактериялық инфекцияларының шамамен 65-80%-ы биоүлдірлердің пайда болуымен байланысты.^[8].

Биоүлдірлердің жасушадан тыс матриксы антибиотиктер мен иммундық жүйеге тосқауыл қояды, бұл осы инфекциялардың терапиясын едәуір қиындатады.

Инфекциялық-қабыну процесінің созылмалы түрге ауысуы бактерияға қарсы препараттардың әсерінен, сондай-ақ биоүлдірдің пайда болуы есебінен өзінің иммундық жүйесінен "жасырынатын" тіндердегі қоздырушыларының сақталуымен байланысты.

Биоүлдір ішіндегі бактериялар препараттарды стандартты терапевтік дозаларда қолданған кезде адам ағзасында қол жеткізіле алмайтын жоғары концентрацияда дәрілік заттардың әсері кезінде өмір сүре алады.

Нәтижесінде қоздырғыштың өміршең жасушалары биоүлдірде сақталады және бактерияға қарсы терапия курсын тоқтатқаннан кейін олардың қайта өсуі байқалады. Бұл, өз кезегінде, тіндердегі созылмалы қабынуды қолдайды.^[9]

In vitro жағдайында Лонгидаза^® препаратының әсерін зерттеу жұмысында препараттың грам-оң (S. aureus және E. faecalis) және грам-теріс (E. coli) бактериялардың жетілген бактериялық биолдірлерінің матриксінің 40-50%-ға бұзылуын сенімді түрде қамтамасыз ететіні көрсетілген.^[10]

Сондай-ақ, Лонгидаза^® препаратымен бірге қолданғанда бактерияға қарсы құралдардың тиімділігін арттыру көрсетілді.^[10]

Осылайша, Лонгидаза^® грам-оң және грам-теріс бактериялар, соның ішінде E. coli, E. faecalis, S. aureus түзетін биоүлдірлердің матриксін бұзуға қабілетті. Осының арқасында фермент биоүлдір құрамындағы бактерияларға қатысты антибиотиктердің әсерін күшейте алады. Лонгидаза^® препаратының мұндай әсері дозаны төмендетуге және бактерияға қарсы дәрілік құралдардың қауіпсіздігін арттыруға, сондай-ақ патогендік қоздырғыштардың неғұрлым толық жойылуын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Гиалуронидаза препараттары бұрыннан қолданылады және тиімділігі дәлелденген. Лонгидаза^® препараты көптеген клиникалық зерттеулерде зерттелген және тиімділігі дәлелденген.^[11].

Әдебиет тізімі

1. C. DeLorenzi, «Transarterial degradation of hyaluronic acid filler by hyaluronidase», Dermatol Surg, т. 40, вып. 8, сс. 832–841, авг. 2014, doi: 10.1097/DSS.0000000000000062.
2. G. L. Hobby, M. H. Dawson, K. Meyer, и E. Chaffee, «THE RELATIONSHIP BETWEEN SPREADING FACTOR AND HYALURONIDASE», J Exp Med, т. 73, вып. 1, сс. 109–123, янв. 1941.
3. H. Jung, «Hyaluronidase: An overview of its properties, applications, and side effects», Arch Plast Surg, т. 47, вып. 4, сс. 297–300, июл. 2020, doi: 10.5999/aps.2020.00752.
4. B. Rzany, P. Becker-Wegerich, F. Bachmann, R. Erdmann, и U. Wollina, «Hyaluronidase in the correction of hyaluronic acid-based fillers: a review and a recommendation for use», J Cosmet Dermatol, т. 8, вып. 4, сс. 317–323, дек. 2009, doi: 10.1111/j.1473-2165.2009.00462.x.
5. M. Cavallini, R. Gazzola, M. Metalla, и L. Vaienti, «The role of hyaluronidase in the treatment of complications from hyaluronic acid dermal fillers», Aesthet Surg J, т. 33, вып. 8, сс. 1167–1174, ноя. 2013, doi: 10.1177/1090820X13511970.
6. E. J. Menzel и C. Farr, «Hyaluronidase and its substrate hyaluronan: biochemistry, biological activities and therapeutic uses», Cancer Lett, т. 131, вып. 1, сс. 3–11, сен. 1998, doi: 10.1016/s0304-3835(98)00195-5.
7. Л. Е. Смирнова, М. М. Умаханова, и А. М. Торчинов, «Эффективность Применения Лонгидазы В Комплексной Терапии Спаечной Болезни Органов Малого Таза При Эндометриозе», Фарматека, вып. 4 (237), 2012, Просмотрено: сен. 10, 2020. [Онлайн]. Доступно на: https://www.elibrary.ru/item.asp?id=17644983
8. J. W. Costerton, «Cystic fibrosis pathogenesis and the role of biofilms in persistent infection», Trends Microbiol, т. 9, вып. 2, сс. 50–52, фев. 2001, doi: 10.1016/s0966-842x(00)01918-1.
9. J. L. Del Pozo, «Biofilm-related disease», Expert Rev Anti Infect Ther, т. 16, вып. 1, сс. 51–65, янв. 2018, doi: 10.1080/14787210.2018.1417036.
10. Е. Ю. Тризна, Д. Р. Байдамшина, А. А. Виницкий, и А. Р. Каюмов, «Влияние in vitro изолированного и сочетанного с антибактериальными средствами применения бовгиалуронидазы азоксимер на целостность бактериальной биопленки и жизнеспосоность микроорганизмов», Экспериментальная И Клиническая Фармакология, т. 83, вып. 2, 2020, doi: 10/gg9x5z.
11. «Инструкция по применению лекарственного препарата для медицинского применения Лонгидаза». Государственный реестр лекарственных средств, 2018. Просмотрено: дек. 09, 2020. [Онлайн]. Доступно на: http://grls.rosminzdrav.ru/Grls_View_v2.aspx?routingGuid=3318529f-9e50-459b-9b76-184c6e077e4b